Bureaucratie, het recht van de sterkste

De vooruitgang heeft onze kolonies gevonden, en ik heb het niet over de indrukwekkende technologische vooruitgangen die o.a. te bezichtigen waren op de Agroleite in Castrolanda. Misdaad en geweld, ze zijn definitief doorgedrongen tot in onze eens zo rustige en vredige gemeenschappen. En als het geweld niet onze kant uitkomt, komen we het wel tegen als we naar de (grote) stad gaan. Overvallen en diefstal zijn geen ver-van-mijn-bedshow meer, ze worden bij de koffie besproken in persoonlijke verslagen. Toch kan het altijd gekker, wat recent in Castrolanda plaatsgevonden heeft, had meer weg van een spannende film dan van de werkelijkheid. Er zijn daar maar liefst drie banken in minder dan een half uur opgeblazen. Daar is natuurlijk veel negatiefs over te zeggen, maar tegen wil en dank ben ik onder de indruk. Wat een vuurwerk moet dat geweest zijn. En laten we even eerlijk zijn, we houden wel van een beetje herrie en agressie. We hebben een bepaalde hang naar het gewelddadige; bruut machtsvertoon, bloed, vuurwerk en wilde achtervolgingen zijn waanzinnig populair in films en computerspelletjes. Nee, we zijn niet vies van een beetje ingeblikt geweld. Er wordt wel gezegd dat mensen beïnvloed worden door al het aangeboden geweld uit de entertainmentindustrie en dat daarom de gewelddadigheid toeneemt, maar ik vrees dat gewelddadigheid inherent in ons aanwezig is en dat daarom die spelletjes en films zo populair zijn. Niet andersom! Het is ook niet zo dat al dat geweld van deze tijd zou zijn of van onze samenleving. Een kijkje in het verleden of over de grens leert dat overal waar respect voor de medemens vermindert of verdwijnt gewelddadigheid hand over hand toeneemt en het toenemende gebrek aan respect voor het menselijk leven is wat de misdaad op dit moment zo onaanvaardbaar maakt. Geboefte straft mensen met te weinig geld door ze levend te verbranden, als niets van waarde gevonden wordt dan is een eenvoudige churrasco-spies genoeg om een huiseigenaar zwaar te mishandelen, om te zorgen dat je slachtoffer alles geeft wat hij heeft wordt hij als oud vuil in de achterbak van een auto gegooid en met de dood bedreigd (en lang niet altijd blijft het bij bedreigingen), verkrachtingen lijken een normaal middel van machtsvertoon, enz.

De overheid, die voor de veiligheid van zijn burgers zou moeten zorgen, laat het massaal afweten en probeert ook nog eens te voorkomen dat burgers zichzelf afdoende verdedigen. Zelfverdediging? Alleen met ‘gepast’ geweld. Mocht de aanvaller gewond raken of komen te overlijden bij jouw reactie, dan moet dat voor de rechter verantwoord worden. Van wie ging de aanval ook alweer uit? Gepast geweld in een noodsituatie? Sorry, maar daar kan ik me weinig bij voorstellen. Gevangenisstraf? De meeste misdadigers worden niet gepakt en kunnen hun slag blijven slaan. Misdaad loont! En wanneer engerds gepakt worden, kunnen ze via obscure regeltjes en wetjes vervroegd vrijkomen om het leven van de gewone burger onveilig te maken. Als een misdadiger wat minder eng is kan hij met een goede advocaat lang of definitief uit de gevangenis blijven. Dat hij schuldig is en misschien zelfs bekend heeft, maakt niet zo veel uit. Om zo rechtvaardig mogelijk te zijn heeft de wet eindeloos veel regels, bepalingen en zijwegen. In plaats van dat die gebruikt worden waar ze voor bedoeld zijn, worden zijwegen bewandeld om schuldigen te vrijwaren van hun verdiende straf. Niet het recht maar de bureaucratie moet z’n beloop hebben.

Als je steelt, moet je het goed doen. Brommen in de bak is toch vooral voor de echt arme sloebers. Zonder geld voor een goede advocaat, die niet zo zeer rechtvaardig als wel inhalig is en de mazen van de wet kent, kan straf opeens wel opgelegd worden. Dat je niet eens iets op je kerfstok hoeft te hebben om in de bak te komen wordt af en toe op de tv getoond. Dezelfde naam hebben als een misdadiger en geen geld voor een advocaat zijn voldoende. Als de vergissing per ongeluk opgemerkt wordt dan wordt zo iemand niet meteen vrijgelaten! Eerst moeten alle procedures doorlopen worden. Ook op zulke momenten gaat bureaucratie voor recht.

Tineke Voorsluys